*

Tirillo

  • ******
  • 4219
  • Hoe zwaar is licht?
Buizen Headamp
« Gepost op: 18 oktober 2016, 19:16:38 »
Ik heb afgelopen voorjaar een mooie Philips Fidelio X2 hoofdtelefoon gekregen. Je moet toch wat om aan je muzikale trekken te komen in een gezin met opgroeiende kinderen. Al snel had ik door dat zowel mijn iPhone, iPad als MacBook geen partij was voor deze geweldenaar, ondanks dat gaandeweg het rijtje de aansturing steeds beter werd. Helaas, want wat moet je nu met een hoofdtelefoon die je randapparatuur overklast? Zelf een hoofdtelefoonversterker bouwen natuurlijk! Liever dat dan zomaar een kant-en-klaar apparaat kopen.

De Philips Fidelio X2 is laagomhig (32 Ohm). Dit betekent dat een smartphone over het algemeen voldoende spanning geeft om de hoofdtelefoon in kwantitatieve zin luid genoeg te laten gaan. Helaas moet de bron wel behoorlijk veel stroom kunnen leveren om kwalitatief goed geluid voort te kunnen brengen. Dat wordt niks met de gemiddelde huis-tuin-en-keuken apparatuur. Na me een tijdje te hebben verdiept in klasse A mosfet sourcevolgers, kreeg ik van Berret een tip. Hij had een leuke buizen headamp gebouwd (http://diyaudioprojects.com/Tubes/6DJ8-Tube-Headphone-Amp/). Berret had het apparaat gebouwd en uitgeleend aan zijn componerende broer en ‘m daarna niet meer teruggekregen. Reden: hij klonk te goed. Kijk, dat zijn de goede luisterervaringen. Zeker als het iemand betreft die als kritisch bekend staat. De zoektocht was over, zoveel was duidelijk.

De schakeling is een Long Tailed Pair (gepatenteerd in 1937 door de geniale Alan Blumlein) voorzien van een LM317 geschakeld als stroombron. De versterker is in de kern van voor naar achter gebalanceerd en aan de uitgang voorzien van Edcor uitgangstrafo’s die afgesloten zijn op een wikkeling van 37,5 Ohm. Dicht genoeg bij 32 Ohm in de buurt wat mij betreft ;). Eigenlijk is het gewoon een kleine eindversterker die maximaal zo’n 3 Watt kan leveren, je kunt er dus zelfs geschikte  bureauspeakertjes op aansluiten. Hoogohmige speakers en laagohmge hoofdtelefoons. Tsja, alles is relatief. Door andere Edcor-trafo’s te kiezen, is de headamp overigens ook geschikt voor hoofdtelefoons met een impedantie van 300-600 Ohm.



Ik heb de headamp gebouwd met 6N1P in plaats van ECC88-buizen en heb in tegenstelling tot het bouwschema geen gelijkrichting toegepast bij de gloeivoeding. Het aliexpress kastje dat ik van Berret kreeg om de boel in te bouwen had hiervoor waarschijnlijk te weinig ruimte schatte ik in en ik had er eigenlijk ook geen zin in. De reden is dat de spanningsregelaar aardig wat warmte nutteloos staat weg te stoken. De 6N1P trekt namelijk twee keer zoveel gloeistroom als de ECC88. Had met name om deze reden wel eens zin om met AC te gloeien. De Chinese trafo die ik ook van Berret kreeg, fijne gozert trouwens, had een gloeiwikkeling van 6.3 V, spot on dus. Heb de aarde van de gloeivoeding middels een spanningsdeler en een AC-ontkoppel condensator zo’n 15 V gelift. Hiermee worden lekstromen van de gloeidraad naar de kathode voorkomen, hetgeen een bron van brom kan zijn bij AC-gloei. Daarnaast de gloeidraden volgens het boekje getwist en rondom de gelifte aardpotentiaal gesymmetriseerd door middel van twee 220 Ohm weerstanden. Het resultaat is absoluut bromvrij, zowel met goedkope earplugs als met de Fidelio X2. De 6N1P houdt van een relatief stevige anodestroom, per triode bedraagt de ruststroom ongeveer 13 mA. In z'n totaliteit dus 52 mA, ruim binnen de 130 mA grens van de trafowikkeling.



Op het achterpaneel zitten twee wipschakelaars. Eentje om het apparaat onder spanning te zetten en voor te gloeien en de ander voor het schakelen van de anodespanning. Deze laatste schakelaar is geplaatst tussen de secundaire hoogspanningswikkeling van 170 V en de gelijkrichtdioden. Wisselspanning schakelen is voor de levensduur van een schakelaar een stuk prettiger dan gelijkspanning. Tenzij je van vonkentrekken houdt natuurlijk. Ik heb alleen een asymmetrische ingang gemaakt, omdat ik de headamp ga gebruiken om muziek te luisteren rechtstreeks van mijn computer. Vooralsnog ben ik niet van plan om de headamp op te nemen in mijn audioaltaar. Mocht ik dat alsnog willen dan kan ik de versterker altijd nog voorzien van een gebalanceerde ingang.



Over de bouw het volgende. Ik heb de gehele headamp op een audiofiel dik verantwoorde 3 mm koperen plaat gebouwd (dankjewel P. Rutser!) en deze in het zwart geanodiseerde kastje van geëxtrudeerd aluminium bevestigd. Alle gaten netjes geboord op mijn boorkolom en zelf getapt. Aan de ingang staat een Alps RK27 50k potmeter. Alles is hard-wired en ruim voorzien van snot, kurk en koolweerstanden. Het resultaat laat zich raden: magistraal. Nuf said.
"Searching for a ground with my good eye closed"

*

KT88

  • ******
  • 27850
  • Emeritus Technicus
Re: Buizen Headamp
« Reactie #1 Gepost op: 18 oktober 2016, 19:45:14 »
Fraai bouwsel, Nar! ;)

Maar die 100 ohm (?) voedingsweerstandjes zou ik nog even vervangen door potiger types, ze zijn nu al wat zwart middenin.
Die groene 3 watt dingen zijn daar uitstekend geschikt voor.
Audiodidact

*

Tirillo

  • ******
  • 4219
  • Hoe zwaar is licht?
Re: Buizen Headamp
« Reactie #2 Gepost op: 18 oktober 2016, 19:54:02 »
Zeer goed geobserveerd! De reden dat ze bruin zijn, heeft te maken met het feit dat ik per ongeluk eerst een rotte buis in gebruik had. Deze zorgde voor kortsluiting in de hoogspanningsvoeding. Met een andere buis bleek het probleem opgelost. De 100 Ohm 1Watt weerstanden verstoken zo'n 0.2 W.
"Searching for a ground with my good eye closed"

*

Be tweeter

  • ******
  • 9353
  • Nog meer niet snappen is maar een kleine stap.
    • ARJANKU.IT service
Re: Buizen Headamp
« Reactie #3 Gepost op: 18 oktober 2016, 20:05:08 »
Mooi hoor!😊
Het kurk vind ik wat jaren zeventig maar soit..
We do not embrace reason at the expense of emotion. We embrace it at the expense of self-deception. (Herbert Muschamp)

*

Raaf

  • ******
  • 1080
  • Muziek !
Re: Buizen Headamp
« Reactie #4 Gepost op: 18 oktober 2016, 20:12:41 »
Heel mooi bakkie JP !
Geen buizen gelijkrichter in overweging genomen ?
"Tubes are for Music, transistors are for electronics in general"

*

groovy.

  • ******
  • 11676
  • Old school audio.
Re: Buizen Headamp
« Reactie #5 Gepost op: 18 oktober 2016, 20:22:44 »
Mooi kastje en wat er in zit ziet er naar mijn bescheiden mening goed uit.
Lenco l78 widebody 12 inch DV.  Lenco 88 Micro-Seiki cf1. Acoustical 2800 All Balance. Lenco b51 Burn & Jones Super. Luxman l507s. Luxman t-550v. Yamaha M2. Yamaha c4. Elipson 1404 Jerry mod.  Cabasse Prao.
 
 
Focus on the good.

*

Tirillo

  • ******
  • 4219
  • Hoe zwaar is licht?
Re: Buizen Headamp
« Reactie #6 Gepost op: 18 oktober 2016, 20:32:05 »
Thanks! Geen buizengelijkrichter. Te weinig ruimte in het kastje en geen geschikte trafo.

EDIT

Kurk is weer helemaal terug in het interieur jonguh!
"Searching for a ground with my good eye closed"

*

Be tweeter

  • ******
  • 9353
  • Nog meer niet snappen is maar een kleine stap.
    • ARJANKU.IT service
Re: Buizen Headamp
« Reactie #7 Gepost op: 18 oktober 2016, 21:11:57 »
😀

En Rush gaat met pensioen?😥
We do not embrace reason at the expense of emotion. We embrace it at the expense of self-deception. (Herbert Muschamp)

*

Raaf

  • ******
  • 1080
  • Muziek !
Re: Buizen Headamp
« Reactie #8 Gepost op: 18 oktober 2016, 21:44:38 »
"Tubes are for Music, transistors are for electronics in general"

*

Tdo

  • *****
  • 10883
  • Smurf?!
Re: Buizen Headamp
« Reactie #9 Gepost op: 18 oktober 2016, 21:48:37 »
Fraai ding, Tirillo!  ^-^


*

Rubble

  • ******
  • 10420
Re: Buizen Headamp
« Reactie #10 Gepost op: 24 oktober 2016, 08:09:31 »
Het zegt me allemaal niet zoveel maar mooi vind ik het wel.
"We sleep in separate rooms, we have dinner apart, we take separate vacations - we're doing everything we can to keep our marriage together."

Rodney Dangerfield